محمد حسين بن محمد هادى عقيلى علوى شيرازى
577
مخزن الأدوية ( ط . ج )
مطبوخات مناسبه هر مرض بياشامند بهتر است و باقى منوط براى طبيب حاذق است و نقاشان در رنگ آميزىها مستعمل دارند و قوّت آن تا ده سال قوى مىباشد و بعد از آن ضعيف مىگردد . مقدار شربت آن : از دو دانگ تا نيم درم و از كهنه آن تا چهار دانگ است . غوشنه به ضم غين و سكون واو و كسر شين معجمه و نون و ها و غويشه نيز آمده . اسم فارسى است و به فارسى نيز روشنك نامند . ماهيت آن : نوعى از كمات و يا فطر است با ملوحت و شكل آن چون خشك شود مانند برگ كاسنى است كوچك متشنج نرم و به سبب ملوحتى كه دارد چون نوعى از كمات خشك شود گازران جامه را بدان شويند چرك آن را پاك مىگرداند و در بيتالمقدس و بلاد عجم بسيار است و آن را يك ريشه خوانند و چون در آب جوش دهند ملوحت آن زايل گردد و با ترشىها مىخورند و با لذت مىباشد و در غلظت و بطوى انحدار از كمات كمتر است . طبيعت آن : سرد و خشك و از ساير كماتها كمتر . افعال و خواص آن : مغلظ دم و كاسر حدت آن و ردى الخلط مانند كمات نيست بهتر آنست كه اكثار در خوردن آن نكنند و اگر بسيار بخورند بالاى آن شراب جيّد بنوشند .